Czynności smarownicze

Wymiana oleju. Olej silnikowy pod wpływem wysokich temperatur i ciśnienia traci z biegiem czasu swoje własności smarujące. Ponadto, pomimo nieustannego oczyszczania w filtrach (głównie z zanieczyszczeń mechanicznych), olej zanieczyszcza się coraz bardziej niepożądanymi substancjami chemicznymi (przeważnie o charakterze kwasów) i roz­rzedza ciekłym paliwem przenikającym z cylindrów do miski olejowej oraz wodą skraplającą się wewnątrz skrzyni korbowej silnika.Zanieczyszczenia zawarte w oleju pochodzą albo z otoczenia, albo tworzą się w samym silniku podczas jego pracy (np. nagar, osady itpj.). Do niepożądanych zanieczyszczeń przedostających się z zewnątrz do sil­nika zalicza się przede wszystkim pył unoszący się w powietrzu atmosfe­rycznym, który przenika do cylindrów silnika wraz z zasysanym po­wietrzem lub do skrzyni korbowej przez otwory odpowietrzające.Do zanieczyszczeń tworzących się wewnątrz silnika należą:sadze, będące produktami niezupełnego spalania paliwa;nagar (osad węglowy) powstający głównie wskutek koksowania się i spalania oleju;tlenki metali tworzące się wskutek oddziaływania wody i jej kwa­sowych zanieczyszczeń na powierzchnię współpracujących ze sobą części silnika;osady kleiste (lepkie), powstające w następstwie oddziaływania pa­liwa zawierającego czteroetylek ołowiu (środek przeciwdetonacyjny stanowiący domieszkę do benzyny) na olej silnikowy;osady szlamiste, składające się z produktów spalania paliwa, oleju, pyłu oraz utlenionych składników oleju (w razie wydzielania się znacznych ilości szlamu łatwo ulegają zaślepieniu kanały oleju w wale korbowym lub nawet w kadłubie silnika, co doprowadza zwykle do wytopienia się panewek);substancje kwasowe, głównie kwas siarkowy, w bardzo małym oczy­wiście stężeniu, wytwarzany wskutek łączenia się z wodą tlenków siarki, powstających podczas spalania paliwa zawierającego związki siarki;woda wydzielająca się z produktów spalania paliwa (tlen z powietrza łączy się z wodorem zawartym w paliwie tworząc parę wodną); pewna ilość pary wodnej przedostaje się do wnętrza skrzyni kor­bowej silnika wraz ze spalinami (zwłaszcza w razie znacznego zu­życia gładzi cylindrów, tłoków i pierścieni), gdzie skrapla się i w po­staci wody miesza z olejem, rozrzedzając go.Obsługa układu smarowania silnika polega głównie na systematycz­nym sprawdzaniu poziomu oleju w misce olejowej, uzupełnianiu oleju do właściwego poziomu, czyszczeniu filtrów oraz okresowym czyszcze­niu (wymianie) wkładów filtrujących i sprawdzaniu jakości oleju (okre­sowej wymianie). Powolne, stopniowe pogarszanie się jakości oleju jest objawem na­turalnym i stwarza konieczność okresowej wymiany zużytego oleju na świeży.Zarządzenie Ministra Komunikacji w sprawie planowo-zapobie-gawczej obsługi technicznej i naprawy pojazdów samochodowych i przyczep z dnia 28 grudnia 1963 r. zawiera generalne wytyczne doty­czące problemu wymiany olejów.— Przy wymianie olejów należy stosować gatunki zalecane w instruk­cjach fabrycznych pojazdów lub oleje zastępcze wskazane w tabe­lach-polecających CPN. Należy przy tym zwracać szczególną uwagę na czystość wlewanych olejów (zarówno silnikowych, jak i prze­kładniowych) i naczyń używanych do uzupełnienia.— Olej w silniku należy wymieniać przy drugiej kolejnej obsłudze -technicznej OT-1, a olej w mechanizmach napędowych (skrzyncebiegów, moście napędowym) oraz w obudowie przekładni kierowni­czej podczas każdej obsługi technicznej OT-2. Jeżeli przy tym do­świadczenie jednostki wskazuje, że olej w silniku oraz w kadłubach zespołów napędowych może być wymieniany rzadziej niż to wyżej podano, bez ujemnych skutków dla stanu technicznego pojazdu, można stosować okresy wymiany olejów odpowiednio dłuższe.— Powyżej omówione czasokresy wymiany olejów mogą być stoso­wane wyłącznie do silników wyposażonych w bocznikowe filtry oleju (lub inne urządzenia spełniające tę samą funkcję) pod warun­kiem, że wymiana wkładów filtrów bocznikowych będzie przepro­wadzana przy każdej wymianie oleju. W silnikach nie wyposażonych w filtry bocznikowe wymiana oleju może być przeprowadzona w okresach krótszych niż wyżej podane, jednakże nie krótszych niż po przebiegu 2400 km.Olej silnikowy należy wymieniać w zaleconych terminach również i wówczas, kiedy stosunkowo często dolewa się oleju do miski olejowej w celu podniesienia jego poziomu. Uzupełnianie ubytków oleju nie po-.prawia bowiem właściwości zanieczyszczonego już oleju, krążącego w układzie smarowania. Trzeba przy tym pamiętać, że mieszanie róż­nych gatunków oleju silnikowego, np. selektywnego (Lux) z olejem ra-linacji kwasowej (S) lub z olejem typu HD (Selektol) jest niedopu­szczalne. Gdy chodzi o samochody importowane, wobec braku olejów oryginalnych, należy kierować się wskazaniami CPN. Olej należy wy­mienić bezpośrednio po zatrzymaniu silnika, kiedy silnik jest jeszcze nagrzany, gdyż wtedy najwięcej zanieczyszczeń wypływa z olejem. Wymieniając olej w układzie smarowania silnika trzeba jednocześnie oczyścić osadnik filtru oleju i przemyć lub wymienić wkłady filtrujące.Zwykle wymieniając olej w silniku zachowuje się następującą ko­lejność czynności:wykręcenie korka spustowego i spuszczenie zużytego oleju do od­powiedniego naczynia;wkręcenie korka spustowego i napełnienie miski olejowej czystym olejem wrzecionowym *) (do zaleconego poziomu); ma to na celu wypłukanie osadów z układu smarowania;uruchomienie silnika na okres 2 … 3 minut, podczas których silnik powinien pracować na biegu jałowym, z małą prędkością obrotową wału korbowego (600 … 800 obr/min);zatrzymanie silnika, wykręcenie korka spustowego i spuszczenie oleju wrzecionowego do specjalnego naczynia na zanieczyszczony olej wrzecionowy;wkręcenie korka spustowego, napełnienie miski olejowej świeżym olejem silnikowym (gatunek i ilość — ściśle według zaleceń instruk­cji obsługi); przekręcenie kilkunastokrotne wału korbowego przy użyciu rozrusznika lub korby ręcznej w celu rozprowadzenia oleju w układzie smarowania silnika.Przy każdej wymianie oleju silnikowego należy oczyścić filtry oleju. Zakres czynności z tym związanych jest z reguły podany w instrukcji obsługi pojazdu.Filtry główne (zgrubnego oczyszczania) wymagają, oprócz okresowego spuszczania osadów, przemycia płytek filtrujących za pomocą pędzla lub specjalnego pistoletu.Podczas przemywania filtru nie należy rozbierać wkładu (trudne składanie — 170 … 190 płytek) oraz czyścić go za pomocą drutu lub szczotki drucianej, gdyż powoduje to pogięcie płytek i zniszczenie wkładu.W celu wymiany zużytego wkładu filtru dokładnego oczyszczania na­leży zdjąć pokrywę filtru, a następnie odkręcić rurkę odpływową filtru i spuścić olej z kadłuba filtru. Następnie należy wyjąć wkład i oczyścićwnętrze ze szlamu i osadów oraz przemyć naftą. Oczyścić rurkę odpły­wową i wkręcić w gniazdo oraz włożyć nowy wkład do kadłuba filtru.Po wykonaniu tych czynności należy napełnić filtr świeżym olejem i założyć pokrywę, po uprzednim sprawdzeniu stanu uszczelki (ewen­tualnie wymienić).Do smarowania zespołów przeniesienia napędu stosuje się specjalne oleje o dużej lepkości i dobrych własnościach smarnych. Oleje w tych zespołach należy wymieniać ściśle według zaleceń podanych w instruk­cji obsługi pojazdu (w zasadzie dwa razy w ciągu roku). Olej wymienia się po przemyciu kadłuba skrzynki biegów lub mostu naftą albo olejem napędowym.Tok postępowania w celu wymiany oleju w skrzynce biegów jest zwykle następujący:bezpośrednio po zatrzymaniu samochodu po dość długiej jeździe (nim olej zdąży wystygnąć) odkręca się korek spustowy oleju i spuszcza olej z obudowy skrzynki biegów do odpowiedniego naczynia;zakręca się korek spustowy i nalewa nafty *) do skrzynki biegów;podnosi się jedno tylne koło i uruchamia silnik na okres 2 … 3 mi­nut, po czym włącza się pierwszy bieg (silnik powinien pracować z niewielką prędkością obrotową wału korbowego);zatrzymuje się silnik i spuszcza naftę ze skrzynki biegów, prze­kręcając jednocześnie wał korbowy silnika za pomocą korby roz­ruchowej;wkręca się korek spustowy i nalewa świeżego oleju do poziomu określonego1 w instrukcji obsługi samochodu.Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 28. 8. 1964 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych podaje m.in wskaźniki zużycia olejów i smarów w stosunku do zużytego paliwa:całkowite dopuszczalne zużycie oleju silnikowego (zarówno do wy­miany, jak i uzupełniania ubytków) nie powinno przekraczać 3% zużycia paliwa w silnikach o zapłonie iskrowym i 4°/o zużycia pali­wa w silnikach wysokoprężnych;zużycie oleju przekładniowego nie powinno przekraczać 0,8% zu­życia paliwa w pojazdach z silnikami o zapłonie iskrowym i 1,2% zużycia paliwa w pojazdach z silnikami wysokoprężnymi;zużycie smarów stałych nie powinno przekraczać 0,3% zużycia pa­liwa (w kG) w pojazdach z silnikami o zapłonie ikrowym i 0,5% zu­życie paliwa w pojazdach z silnikami wysokoprężnymi.Normy te dotyczą oddzielnie każdego z eksploatowanych pojazdów. Jeżeli więc normy zużycia oleju silnikowego zostały dla danego typu pojazdu przekroczone, oznacza to, że silnik tego pojazdu powinien zo­stać skierowany do naprawy głównej.Normy te nie dotyczą oczywiście samochodów z silnikami dwusu­wowymi.Smarowanie mechanizmów smarami stałymi. Urządzenia do smaro­wania smarami stałymi powinny zapewniać podczas smarowania możli­wość usunięcia z połączenia smaru starego, zużytego i wprowadzenie na jego miejsce smaru świeżego o pełnej przydatności. Z tych wzglę­dów muszą one wytwarzać ciśnienie tłoczenia 100.. . 300 kG/cm2 i więcej.Połączenia drążków kierowniczych, sworzni resorów, zwrotnic itp. połączeń otwartych smaruje się zgodnie z tak zwaną tablicą smarowania danego pojazdu, określającą czasokresy i rodzaje smarów, które w zależności od charakteru danego połączenia należy stosować. Okresy te wynoszą średnio 500 … 1500 km przebiegu. W szczególnie złych warunkach drogowych okresy smarowania skraca się.Smar wprowadza się przez końcówki smarownic dotąd, aż przez luzy smarowanego połączenia zacznie po wypchnięciu smaru zużytego wypływać smar świeży. Smar w łożyskach piast kół uzupeł­nia się przeciętnie co 1000… 1200 km, a wymienia całkowicie po6000 … 12 000 km przebiegu. Przy wymianie smaru zdejmuje się piastę, wyjmuje łożyska i przemywa w nafcie, po czym zakłada się i napeł­nia smarem.Pióra resorów smaruje się w zasadzie sezonowo, tzn. dwa razy do roku.

Comments

comments