Przepalenie uzwojenia samoczynnego wyłącznika

Napięcie na zaciskach prądnicy bocznikowej zależy od chwilowej prędkości obrotowej twornika, dlatego też prądnicy samochodowej nie można stosować bez specjalnych urządzeń ustalających wielkość napię­cia prądnicy do prawidłowej współpracy z odbiornikami pojazdu.Takim urządzeniem jest regulator prądnicy. W praktyce spotyka się wiele różnych typów regulatorów, różniących się od siebie budową, licz­bą elementów składowych (regulatory dwu-, trój- lub czterordzeniowe) i schematem połączeń, lecz zasada ich działania jest podobna.Regulator jest to dość złożony przyrząd, składający się z właściwego regulatora napięcia, ogranicznika prądu i samoczynnego wyłącznika (wyłącznik prądu wstecznego).Wyłącznik samoczynny składa się z uzwojenia prądowego (gruby drut) i uzwojenia napięciowego (drut cienki).Gdy napięcie prądnicy wzrośnie powyżej napięcia akumulatora, natę­żenie pola magnetycznego uzwojenia napięciowego również wzrośnie i zostanie przyciągnięta zwora styku ruchomego wyłącznika (prądnica zostaje połączona równolegle z akumulatorem — prąd do obwodu pły­nie z prądnicy). Uzwojenie prądowe wzmacnia przy tym docisk styków wyłącznika. Jeśli napięcie akumulatora jest wyższe od napięcia prąd­nicy (np. bieg jałowy silnika), prąd zmienia kierunek, wskutek czego wzajemne oddziaływanie obu uzwojeń powoduje osłabienie docisku zwory wyłącznika i w efekcie pod działaniem sprężyny obwód prądnica-akumulator zostaje przerwany.Napięcie włączenia zależy od odległości zwory od rdzenia oraz roz­stawu styków wyłącznika. -Samoczynny wyłącznik prądu wstecznego jest z reguły wbudowany w regulator prądnicy, bardzo rzadko stanowi oddzielny ze­spół.Objawy. Uszkodzenie (przepalenie się uzwojenia) samoczynnego wy­łącznika sygnalizują zwykle następujące objawy:— amperomierz wskazuje rozładowywanie akumulatora, choć prądnica i jej napęd pracują prawidłowo;— po zdjęciu pokrywki samoczynnego wyłącznika widoczne są ślady zwęglenia się izolacji uzwojenia.Naprawa. Jeżeli uszkodzenie samoczynnego wyłącznika prądu wstecznego nastąpiło podczas jazdy, należy przewód od samoczynnego wyłącznika odłączyć i koniec jego zaizolować. Następnie trzeba unieść nieco szczotki prądnicy, aby nie dotykały ani do komutatora, ani do masy (najlepiej w ogóle odłączyć i wyjąć szczotki). Po powrocie do ga­rażu trzeba wykryć i usunąć przyczynę uszkodzenia, a ponadto wymie­nić samoczynny wyłącznik na nowy.Wskazania. Mniej więcej co każde 15 000 km przebiegu samochodu trzeba sprawdzać stan styków i działanie samoczynnego wyłącznika prądu wstecznego.Objawy. Wskutek zwarcia styków samoczynnego wyłącznika pod­czas pracy silnika na biegu jałowym przy wyłączonych wszystkich od­biornikach amperomierz sygnalizuje nadmierne rozładowywanie aku­mulatora (prądem o natężeniu ponad 20 A). Po odłączeniu przewodu łą­czącego akumulator z prądnicą amperomierz wskazuje wyraźne zmniejszenie się natężenia prądu rozładowującego akumulator (wska­zówka utrzymuje się w pobliżu zera).Przyczyny. Zwarcie styków samoczynnego wyłącznika następuje zwykle w wyniku osłabienia lub pęknięcia sprężynki styku ruchomego, albo w razie stopienia się lub zgrzania nadpalonych styków.Naprawa. Jeżeli po włączeniu zapłonu amperomierz sygnalizuje gwałtowne wyładowywanie się akumulatora, wówczas trzeba natych­miast wyłączyć zapłon, zdjąć pokrywkę samoczynnego wyłącznika i rozłączyć jego styki, po czym można spróbować raz jeszcze włączyć zapłon, uruchomić silnik i przekonać się, czy niedomaganie takie się powtórzy.Jeżeli ponowne włączenie zapłonu spowoduje znów duży pobór prądu z akumulatora, wówczas samoczynny wyłącznik należy wymienić, po­nieważ uruchomienie silnika nawet na krótki okres czasu może spowo­dować zupełne wyładowanie akumulatora i przepalenie uzwojeń wy­łącznika. Nadtopione styki trzeba od razu wyrównać przy użyciu drob­no naciętego pilnika (nigdy papierem lub płótnem ściernym). Jeżeli uszkodzenie wyłącznika nastąpi podczas pracy pojazdu z dala od miej­sca postoju, należy postąpić jak zalecono w punkcie poprzednim.

Comments

comments