Sprzęgło

Zadanie sprzęgła polega na umożliwianiu:płynnego ruszania samochodem z miejsca (szybkie i całkowite roz­łączanie i włączanie się);zmieniania przekładni w skrzynce biegów przez zazębianie i wyzębianie jej kół zębatych);okresowego odłączania pracującego silnika od mechanizmów napę­dowych.Większość stosowanych dziś sprzęgieł samochodowych to tzw. sprzę­gła cierne. Zależnie od liczby tarcz napędzających rozróżnia się sprzęgła jedno-, dwu- lub wielotarczowe. Przeważnie są to sprzęgła tzw. suche. Sprzęgła mokre, czyli takie, których tarcze napędzające pracują w ką­pieli olejowej, stosuje się dziś rzadko.Najbardziej rozpowszechnione są obecnie suche sprzęgła jednotarczowe. Sprzęgło takie przenosi moment obrotowy silnika na wałek wej­ściowy skrzynki biegów za pomocą jednej tarczy napędzanej (tzw. tar­czy sprzęgła). Niekiedy spotyka się jeszcze sprzęgła półodśrodkowe, w których dzięki odpowiedniej konstrukcji zaciśnięcie tarczy sprzęgła jest spotęgowane przez siły odśrodkowe działające na wirujące części sprzęgła.Obecnie często w nowoczesnych samochodach stosowane są sprzęgła hydrokinetyczne, które przekazują napęd dzięki hydrokinetycznej ener­gii cieczy krążącej między łopatkami odpowiednio ukształtowanych wirników. Niekiedy za sprzęgłem hydrokinetycznym wbudowuje się zwykłe sprzęgło cierne. Sprzęgła hydrokinetyczne włączają się i wyłączają samoczynnie (jedynie wskutek przyspieszania i zwalnia­nia biegu silnika) oraz są bardzo trwałe, z uwagi na brak części narażo­nych na mechaniczne ścieranie. Zużyciu może ulec natomiast ułożysko­wanie wałków i wirników lub uszczelnienie sprzęgła hydrokinetycznego. Zadania kierowcy ograniczają się w zasadzie do okresowej kon­troli szczelności sprzęgła. W razie stwierdzenia przecieków trzeba prze­kazać samochód do naprawy.Do niedawna samochody wyposażano powszechnie w cierne sprzęgła tarczowe, włączane i wyłączane przy użyciu wyprzęgników mechanicz­nych. Obecnie w nowoczesnych samochodach stosuje się prze­ważnie hydrauliczne mechanizmy do wyłączania sprzęgieł, tzw. wyprzęgniki.Uszkodzenia i niedomagania sprzęgieł tarczowych, prawidłowo i sta­rannie obsługiwanych, są na ogół dość rzadkie. Spotykane najczęściej niedomagania można ograniczyć do niepełnego wyłączania sprzęgła (zgrzyty, szarpania), poślizgu sprzęgła i świstów przy wyłączaniu (łożysko wyciskowe). Poza sprawdzeniem i regulacją mechanizmu wyłą­czania sprzęgła, w celu usunięcia takich niedomagań, jak uszkodzenie łożyska wyciskowego sprzęgła lub innych elementów sprzęgła (dźwig­nie wyciskowe, zużycie okładzin tarczy itp.) konieczne jest wymonto­wanie sprzęgła. W samochodach ze zblokowanym układem napędowym(napęd na przednie koła lub z silnikiem z tyłu samochodu) zwykle trze­ba wyjąć silnik albo odłączyć skrzynkę biegów.

Comments

comments