Uszkodzenie opony

Objawy. Zewnętrzne uszkodzenia opony na ogół można łatwo do­strzec podczas oględzin opony (np. miejscami poprzerywana lub prze­tarta guma, zużyty lub przebity bieżnik, siatkowe pęknięcia boczników itp.). O uszkodzeniu wewnętrznych warstw osnowy opony świadczy szybkie przecieranie się dętek. Po zdjęciu opony widać wyraźnie roz­warstwienie osnowy.Przyczyny. Jeżeli uszkodzenia opony mają charakter zużycia eksploatacyjnego, a opona ma przebieg powyżej 25 … 35 tys. km, można to uważać za zjawisko normalne. Uszkodzenia opon są najczęściej na­stępstwem:zbyt niskiego ciśnienia powietrza w ogumieniu (pęknięcia osnowy boczników opony) lub braku powietrza w ogumieniu;ocieranie bocznika opony o krawężnik drogi podczas dojeżdżania do niego;przeładowywania samochodu;jazdy po zamarzniętych głębokich koleinach;„kawalerskiej” jazdy po wyboistej drodze (szczególnie jeśli ciśnienie w ogumieniu jest niewielkie), przejazdach kolejowych, zamarzniętej grudzie itp.;najeżdżania z dużą prędkością na ostre przedmioty (krawędzie chod­ników, szyn itp.);najechania na gwóźdź, podkowę lub inny przedmiot zdolny do prze­bicia opony;— jeżdżenie z założonymi łańcuchami przeciwślizgowymi po twardej nawierzchni nie pokrytej śniegiem.Zbyt szybkie włączanie sprzęgła podczas ruszania z miejsca, częste lub gwałtowne hamowanie, zbyt szybkie przejeżdżanie zakrętów i prze­ładowywanie samochodu wydatnie wzmagają zużycie opon. Powodem przedwczesnego niszczenia ogumienia może być również niewłaściwe ustawienie kół przednich, skrzywienie osi, zgięcie ramy lub niepra­widłowe działanie sprzęgła (szarpanie).Przedwczesne zużycie ogumienia jest często skutkiem zakładania na koła jednej osi lub mostu napędowego opon o różnych wymiarach. Po­woduje to pochylenie nadwozia samochodu na bok, a w związku z tym pochylenie płaszczyzn obracania się opon w stosunku do nawierzchni oraz jednostronne zużywanie się bieżników. Z tych samych przyczynnie jest wskazane zakładanie na jedno> z kół tej samej osi opony nowej, a na drugie opony o znacznie zużytym bieżniku. Nie powinno się rów­nież zakładać na koła jednej osi opon o jednakowym wymiarze nomi­nalnym, lecz różnych marek lub o różnej liczbie warstw osnowy, po­nieważ ich zewnętrzne średnice rzeczywiste (dynamiczne promienie) często znacznie się różnią.Należy pamiętać, że w samochodach o kołach bliźniaczych opona o częściowo choćby zużytym bieżniku nie powinna współpracować w parze z oponą nową, ponieważ ta ostatnia ulega wówczas przeciążeniu.Istotny wpływ na trwałość opon wywiera także i stan obręczy kół, ponieważ obręcz w razie skorodowania lub pogięcia szybko niszczy obrzeże opony (w oponach bezdętkowych wywołuje nieszczelności). Pośrednim powodem przedwczesnego zużycia opony jest często niepra-widłowy sposób jej zakładania na obręcz, a zwłaszcza używanie nieod­powiednich narzędzi. W razie uszkodzenia obrzeża opony (zerwanie dru­tów, zerwanie lub zniszczenie warstwy gumy ochronnej itp.), wskutek zawilgocenia druty ulegają skorodowaniu, a osnowa butwieje.Naprawa. Jeżeli uszkodzenie opony jest tego rodzaju, że możliwe jest bezpieczne kontynuowanie jazdy (niewielkie uszkodzenie osnowy, przebicie itp.), w razie braku koła zapasowego miejsce uszkodzona można zabezpieczyć przez założenie podkładki gumowej (ze starej dętki) lub wkładu z osnowy starej opony. Jeśli w tym celu wyko­rzystuje się starą oponę, to wycina się z niej odpowiedni odcinek, zdej­muje bieżnik, ścina obrzeża łatki i smaruje klejem. Tak przygotowanąłatę wkłada się w oponę. Łatka powinna zakryć całkowicie uszkodzenie. Naprawa taka ma charakter doraźny i po powrocie do garażu oponę należy przekazać do wulkanizacji. Małe przebicia można naprawić za pomocą specjalnie przygotowanego grzybka gumowego.Drobne naprawy opon bezdętkowych w drodze przeprowadza się bez ściągania opony z obręczy. Stosuje się przy tym specjalne pasty i przy­rządy (szydło, praska do pasty). Przebicia o średnicach do 2,5 mm za­sklepia się specjalną pastą uszczelniającą, którą wprowadza się w miej­sce uszkodzone za pomocą praski (podobnej do małej tłocznicy ręcz­nej). Uszkodzenia o średnicach w zakresie 2,5 … 6 mm uprzednio na­leży dokładnie oczyścić. Następnie za pomocą odpowiedniego szydła wpycha się w przebity otwór cylindryczny kołek gumowy (zaślepkę) posmarowany klejem. Przed rozpoczęciem naprawy ciśnie­nie w oponie należy zmniejszyć do około 0,5 kG/cm2. Jeżeli uszkodzenia nie można naprawić jednym z podanych sposobów, należy spróbować założyć łatkę od wewnątrz (wówczas oczywiście oponę trzeba uprzed­nio zdjąć z obręczy). Po oczyszczeniu uszkodzonego miejsca łatkę przy­ciska się praską i zapala masę grzejną, podobnie jak w razie naprawy dętki. Niekiedy istnieje konieczność nałożenia łatki również od strony zewnętrznej. Naprawa taka często nie daje zadowalających wynikówi jak najwcześniej oponę należy oddać do wulkanizacji. Trzeba również zwrócić uwagę, że przed napompowaniem opona bezdętkowa musi być odpowiednio dociśnięta obrzeżem do obręczy.Opony zużyte należy wymieniać na nowe dostatecznie wcześnie, nim jeszcze ich bieżniki ulegną zupełnemu zniszczeniu. Opony takie można bowiem poddać jeszcze regeneracji, czyli zabiegowi nałożenia nowychbieżników (z zasady tylko dla trakcji konnej i w odpowiednim za­kładzie wulkanizacyjnym). Natomiast w razie zupełnego zdarcia bieżni­ka regeneracja opony nie jest już możliwa.Wskazania. Aby najoszczędniej użytkować ogumienie, kierowca po­winien stosować się do zaleceń podanych w szczegółowych instrukcjach o obsłudze i konserwacji ogumienia.Nierównomiernemu zużyciu bieżników można zapobiec zmieniając co każde 3000 … 4000 km przebiegu koła wraz z ogumieniem w odpo­wiedniej kolejności *), np. jak to pokazano na rysunku 3-152.Nie wolno przeładowywać samochodu. W razie przeciążenia pojazdu w ogumieniu występują znaczne naprężenia wewnętrzne, zwłaszcza podczas szybkiej jazdy po wyboistych drogach (przy 20% przeciążenia trwałość opony zmniejsza się o 30%, a przy 40°/o> przeciążenia — o 50%). Istotny wpływ na trwałość ogumienia ma również utrzymywa­nie właściwego ciśnienia.Po zdjęciu opony z koła należy zawsze sprawdzić stan obręczy i dokładnie oczyścić ją bezpośrednio przed ponownym założę­niem opony. Siady korozji trzeba usunąć szczotką drucianą, po czym miejsce to posmarować gliceryną. Szczególnie dokładnie sprawdzać na­leży stan obręczy w miejscach styku z obrzeżem opony. Jeśli obręczjest pogięta lub silnie skorodowana i uszkodzeń tych usunąć nie można, trzeba wymienić ją na nową.Bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na trwałość opony jest sposób zakładania jej na obręcz. Stosowanie nieodpowiednich narzędzi może spowodować uszkodzenie, a nawet zniszczenie obrzeża opony, a więc zerwanie drutów, zerwanie lub zgięcie warstwy gumy ochronnej i krzyżówki otaczającej drutówkę. Przez uszkodzone miejsca przenika woda, która powoduje korozję drutów i butwienie nitek osnowy.Do naprawy nie nadają się opony wykazujące następujące wady i uszkodzenia:zbutwienie osnowy,pierścieniowe obłamanie osnowy na obwodzie,obwodowe rozwarstwienie osnowy,.stwardnienie i popękanie (wskutek starzenia się) gumy bieżnika i boczników,pęknięcie obrzeża (drutów).Aby nie dopuścić do przedwczesnego zużycia ogumienia kierowca powinien:— ruszać samochodem z miejsca niezbyt szybko, ponieważ podczas gwałtownego rozpędzania pojazdu jego koła ślizgają się po na­wierzchni, co znacznie przyspiesza zużycie opon;unikać szybkiej jazdy po wyboistej i nierównej nawierzchni, aby nie uszkodzić opon;nie jeździć z opuszczonymi ścianami skrzyni (samochody ciężarowe), gdyż powoduje to uszkodzenie boczników opon;nie podjeżdżać zbyt blisko do krawężników, ponieważ w takim przy­padku bardzo łatwo uszkodzić można boczniki opon;zakładać na koła jezdne łańcuchy przeciwślizgowe tylko wtedy, kiedy to jest niezbędne;nie dopuszczać do poślizgu kół jezdnych, jeśli samochód ugrzązł w koleinie lub rowie;ustawiać samochód na okres postoju w miarę możności w cieniu, ponieważ promienie słoneczne działają niszcząco na opony;wykorzystywać postoje w celu obejrzenia opon i wyjęcia z wgłębień bieżników (albo spomiędzy opon bliźniaczych) kamieni, kawałków drewna i innych przedmiotów, które mogą uszkodzić oponę;zwracać uwagę, aby ładunek był rozłożony równomiernie na całej podłodze skrzyni ładunkowej, gdyż inaczej opony będą obciążone nierównomiernie;zwracać uwagę na nawierzchnię drogi i starać się omijać wyboje, kamienie lub inne przedmioty, które mogą uszkodzić opony;— nie zakładać na przednie koła opon z wulkanizowanymi podkładka­mi lub podkładkami wykonanymi we własnym zakresie. Po powrocie do garażu należy postawić pojazd w suchym i czystym miejscu (unikać zwłaszcza miejsc zanieczyszczonych smarami) w od­ległości przynajmniej o 1 m od grzejników lub przewodów instalacji ogrzewania.

Comments

comments