Warunki prawidłowej eksploatacji pojazdów samochodowych

Podstawowe warunki, jakie powinny być przestrzegane w czasie eksplo­atacji pojazdów samochodowych, są następujące:prawidłowe wykorzystywanie charakterystyki technicznej i eksploata­cyjnej, czyli nieprzekraczanie dopuszczalnych obciążeń, prędkości itd.;stosowanie techniki jazdy zapewniającej trwałość oraz dobry stan tech­niczny pojazdu i jego poszczególnych mechanizmów;właściwe przygotowanie pojazdu do różnych rodzajów zadań przewo­zowych;zapewnienie pojazdom terminowego i pełnego wykonywania należnych obsług i napraw bieżących;właściwe przechowywanie pojazdów samochodowych poza okresami pracy i obsługi;prawidłowe administrowanie pojazdami samochodowymi;utrzymanie wysokiej gotowości technicznej i dobrego stanu technicz­nego pojazdów;obsada pojazdów samochodowych kwalifikowaną załogą oraz odpowied­nie dysponowanie czynnikiem ludzkim w wykonywaniu zadań przewozo­wych.Prawidłowe wykorzystanie charakterystyki technicznej i eksploatacyjnej pojazdu samochodowego polega na powierzaniu kierowcy danego pojazdu wykonania tylko takich zadań, które odpowiadają możliwościom pojazdu i pozostają w granicach przewidzianych konstrukcją pojazdu.Pojazd samochodowy powinien poruszać się w dopuszczalnych granicach prędkości. Jazda z prędkościami maksymalnymi lub bliskimi maksymal­nych na poszczególnych biegach powinna być możliwie krótka. W czasie eksploatacji nie powinna być przekraczana nominalna ładowność pojazdu samochodowego, ponieważ prowadzi to do znacznych obciążeń sil­nika, a więc jego wcześniejszego zużycia, do konieczności częstszej jazdy na niższych biegach, zmęczenia lub uszkodzenia zawieszeń, szczególnie re­sorów i amortyzatorów oraz do przedwczesnego zużycia układu jezdnego, zwłaszcza ogumienia. Należy przestrzegać warunków ładowania i równo­miernego obciążania pojazdu samochodowego. Nie wolno przeciążać jed­nych elementów pojazdu kosztem drugich. Ważne jest równomierne roz­łożenie ładunków i właściwe zamocowanie, zabezpieczające przed przesu­waniem. Pojazd należy tak załadowywać, aby zapewnić możliwie niskie położenie środka ciężkości ładunków.Nieprzestrzeganie warunków obciążenia i ładowania prowadzi nieuchron­nie do uszkodzeń i przedwczesnego zużycia niektórych elementów pojazdu samochodowego.Nie mniej ważny jest sposób ładowania. Rzucanie ładunków na pojazd, przesuwanie i formowanie ładunków dopiero na pojeździe może spowodo­wać uszkodzenie skrzyni ładownej, a nawet innych elementów pojazdu, np. zawieszeń podczas rzucania dużych ciężarów ze znacznej wysokości. Pojazdy o małej zdolności pokonywania wzniesień nie powinny być uży­wane w terenach górzystych, ponieważ może nastąpić przedwczesne zu­życie niektórych elementów silnika i skrzyni przekładniowej. Wykorzystywanie nadwozia do innych celów niż to przewiduje konstruk­cja pojazdu prowadzi do jego zniszczenia (np. przewożenie w meblowozach ładunków brudzących lub przewożenie w zwykłej skrzyni pojazdu cięża­rowego solonych skór surowych).Technika jazdy pojazdem samochodowym ma znaczny wpływ na jego trwałość. Prawidłowe, płynne ruszanie, właściwe hamowanie, odpowiedni dobór biegów do warunków i prędkości jazdy, unikanie nadmiernych sił odśrodkowych podczas jazdy po łukach, wszystko to chroni pojazd przed przedwczesnym zużyciem, uszkodzeniem, a nawet zniszczeniem. Prawi­dłowa technika jazdy zapewnia pojazdowi samochodowemu trwałość i go­towość techniczną do pracy.Gwałtowne ruszanie i hamowanie niszczy elementy układu przekazania mocy (sprzęgło, wały, przeguby, przekładnie) oraz układu jezdnego. Gwał­towne hamowanie wpływa ujemnie na stan zawieszenia i ogumienia. Nad­używanie hamulców zużywa okładziny szczęk hamulcowych, a ciągłe ha­mowanie powoduje przegrzanie bębnów. Właściwy dobór biegów w czasie jazdy ma znaczenie dla długotrwałości pracy silnika. Niewłaściwy dobór biegów powoduje znaczne obciążenia prowadzące do wczesnego zużycia, uszkodzenia, a nawet zniszczenia niektórych elementów silnika. Jazda po łukach ze zbyt dużą prędkością powoduje przedwczesne zużycie opon i wpływa ujemnie na niektóre elementy układu jezdnego. Kierowca, który opanował właściwą technikę jazdy, zwraca uwagę na warunki dro­gowe i stosuje płynną prędkość jazdy, przyczynia się niewątpliwie do prze­dłużenia żywotności pojazdu samochodowego i może eksploatować go bez napraw powstających często na skutek nadmiernych obciążeń. Pojazd samochodowy powinien być także, odpowiednio przystosowany do wykonywania określonych zadań przewozowych. Wyłożenie blachą po­dłogi pod ładunki sypkie lub o ostrych krawędziach zabezpieczy ją przed przedwczesnym zniszczeniem. Zastosowanie odpowiednich zamocowań za­pobiegnie szkodliwemu przesuwaniu się ładunków. Uszczelnienie skrzyni ładownej dla niektórych rodzajów ładunków (skóry solone, sole) pozwoli uniknąć przenoszenia na podwozie pojazdu czynników sprzyjających ko­rozji itd.Każdy pojazd samochodowy przed podjęciem zadania przewozowego po­winien mieć zapewnione co najmniej:obsługę codzienną i przegląd, w wyniku którego zostaną usunięte wszel­kie niesprawności i rozregulowania,zaopatrzenie w niezbędne materiały eksploatacyjne właściwej jakości,zapas sprawnego ogumienia,zaopatrzenie w niezbędne narzędzia do obsługi i napraw pojazdu w dro­dze.Pojazd samochodowy powinien wykonywać zadania eksploatacyjne tylko w okresie jego sprawności. W przypadku skierowania pojazdu do pracy na okres dłuższy, poza miejsce jego postoju, należy zapewnić mu wyko­nanie należnych obsług technicznych w miejscu oddelegowania do pracy. W czasie eksploatacji kierowca powinien obserwować pracę wszystkich zespołów, podzespołów, układów i mechanizmów i w razie zaobserwowania niesprawności zgłaszać je bezzwłocznie do dokonania szczegółowej dia­gnozy i ewentualnej regulacji. Powinna być przestrzegana reguła wyko­nywania należnych przeglądów i obsług technicznych bez względu na stan i zachowanie się pojazdu w eksploatacji, a więc także wówczas, gdy za­chowanie się pojazdu jest jak najbardziej prawidłowe.Pojazdy samochodowe powinny otrzymywać ze stacji obsługi i napraw bie­żących atesty, stwierdzające sprawność pojazdu i informację kiedy należy podstawić pojazd do następnej obsługi. Bieżąca dyspozycja pojazdów do pracy powinna uwzględniać ich aktualny stan techniczny. Kierowca pod­pisuje własnoręcznie sprawność pojazdu i na nim ciąży odpowiedzialność za bieżący stan techniczny pojazdu przed wyjazdem do pracy. Pojazd samochodowy poza okresami pracy powinien być odpowiednio prze­chowywany. W czasie przechowywania w zajezdni należy zapewnić pojaz­dom wyeliminowanie szkodliwych następstw powstałych w czasie zakoń­czonej eksploatacji. W okresie zimy jazda po drogach wysypanych solą powoduje zasolenie całego podwozia, które należy przed postojem dokład­nie umyć.Przy eksploatacji większej liczby pojazdów samochodowych niezbędne jest zapewnienie wykonania wielu czynności administracyjnych przed i po pracy.Do czynności administracyjnych zapewniających prawidłową eksploatację pojazdu należy:prowadzenie ewidencji posiadanych pojazdów i rejestracja ich do ruchu,prowadzenie książek technicznych pojazdów, a w szczególności doko­nywanie w nich zapisów wykonanych przebiegów, wymian zespołów, na­praw głównych itp.,planowanie obsług technicznych i układanie ich harmonogramu (wy­znaczanie terminów) oraz ewidencja kontrolna wykonania obsług tech­nicznych i napraw bieżących,prowadzenie ewidencji obsady pojazdów, wyposażenia i przekazywa­nia,prowadzenie ewidencji wypadków drogowych i awarii technicznych poszczególnych pojazdów,prowadzenie książek kontroli wykonywanych napraw bieżących, ana­lizy zużycia części zamiennych przez poszczególne pojazdy, .— ewidencja pracy kierowcy i pracy pojazdu samochodowego.Aby utrzymać dobry stan techniczny pojazdów samochodowych i pełną ich gotowość do pracy zaplecze techniczne musi być odpowiednio przygo­towane do spełnienia następujących zadań i czynności:codziennej i okresowej kontroli sprawności pojazdu samochodowego do wykonania zadań przewozowych,obsług technicznych wyznaczonych dla danego typu pojazdu oraz ob­sług okresowych,napraw bieżących,zaopatrywania pojazdów w materiały pędne, oleje, smary i inne ma­teriały eksploatacyjne,wymiany ogumienia,przechowywania pojazdów samochodowych,prawidłowego administrowania i dyspozycji pojazdów do wykonania zadań przewozowych w celu zagwarantowania przestrzegania warunków, wynikających z charakterystyki technicznej pojazdu samochodowego i pod­stawowych zasad jego utrzymywania.Pojazdy samochodowe należy obsadzać kierowcami o właściwych kwali­fikacjach (kategoria prawa jazdy, staż pracy). Przy każdej nowej obsadzie pojazdu samochodowego należy sprawdzić umiejętności zawodowe kiero­wcy i ewentualnie go przeszkolić. Na ogół nie jest potrzebne przeszkole­nie, jeśli kierowca jeździł ostatnio na pojeździe samochodowym tego sa­mego typu i marki. W żadnym jednak przypadku nie wolno rezygnować ze sprawdzenia umiejętności kierowcy przyjmowanego do pracy. Staranność postępowania przy obsadzie nowego kierowcy na pojazd sa­mochodowy jest konieczna, ponieważ między innymi od niej zależy:bezpieczeństwo jazdy,beza wary jność techniczna,ogólna trwałość pojazdu i wielkość przebiegów międzynaprawczych oraz częstotliwość napraw bieżących,gotowość techniczna oraz niskie zarówno koszty eksploatacyjne, jak i koszty utrzymania pojazdu samochodowego.Trwałość pojazdu samochodowego, długi okres użytkowania, wysoką go­towość techniczną, czyli właściwy stosunek dni sprawności technicznej do dni posiadania pojazdu oraz dobry stan techniczny przez cały okres eks­ploatacji, gwarantujący bezpieczeństwo jazdy, dobrą wydajność i niskie koszty uzyskać można jedynie starannie przestrzegając warunków eks­ploatacji i użytkowania pojazdu samochodowego. Warunkami tymi są:przestrzeganie zaleceń podanych w instrukcjach fabrycznych,stała troska o należytą obsadę pojazdu samochodowego, czyli właściwą technikę jazdy i eksploatację pojazdu,zapewnienie pojazdom samochodowym właściwej obsługi technicznej i okresowej oraz napraw bieżących, w celu natychmiastowego usuwania wszystkich niesprawności,wykonywanie, w zależności od stanu technicznego pojazdu, napraw głó­wnych albo wymiany zespołów i podzespołów,prowadzenie wzorowej gospodarki magazynowej w celu stałego zao­patrywania .we właściwe części zamienne i narzędzia,zaopatrzenie pojazdów samochodowych we właściwe materiały eksplo­atacyjne,doszkalanie w zawodzie i stały postęp w poziomie pracy wszystkich zatrudnionych w transporcie samochodowym i jego zapleczu technicznym.Zaniedbanie któregokolwiek z wymienionych warunków prowadzi nieu­chronnie do dużych kosztów eksploatacyjnych i ograniczenia w zaspokaja­niu wzrastających potrzeb przewozowych.Aby można było skutecznie realizować wymienione warunki prawidłowej eksploatacji i użytkowania pojazdów samochodowych, niezbędne jest:posiadanie zajezdni, która umożliwi administrowanie, dysponowanie, przechowywanie i wykonywanie obsługi technicznej pojazdów samochodo­wych,posiadanie własnej lub korzystanie z obcej stacji obsługi do regular­nego wykonywania obsług technicznych i napraw bieżących,posiadanie własnej lub korzystanie z obcej stacji paliwa,zapewnienie sobie prawa i możliwości do korzystania ze wzorowo pro­wadzonych zakładów naprawy pojazdów samochodowych.Bez zaplecza technicznego oraz bez pracowników o odpowiednich kwalifi­kacjach nie jest możliwa prawidłowa eksploatacja pojazdów samochodo­wych.Rozwój i produkcja pojazdów samochodowych mają podstawowe znacze­nie dla transportu samochodowego. Nie mniej ważna jest równoczesna produkcja części zamiennych, narzędzi specjalnych oraz organizacja za­plecza technicznego, bez którego nie jest możliwa prawidłowa eksploatacja pojazdów samochodowych. Braki w zapleczu technicznym powodują nie­prawidłową eksploatację pojazdów samochodowych, przedwczesne zuży­cie, a nawet zniszczenie środków przewozowych, ograniczenie możliwości przewozowych, a przede wszystkim wysokie koszty i nieuniknione straty w gospodarce narodowej.

Comments

comments